Charakterystyka przyrodniczych warunków produkcji leśnej

Lasy nadleśnictwa wg regionizacji przyjętej w "Regionalizacji przyrodniczo-leśnej na podstawach ekologiczno-fizjograficznych" [1990] leżą w V Śląskiej Krainie przyrodniczo-leśnej, w 5 Dzielnicy Równiny - Opolskie, w mezoregionie Lasów Lublinieckich.

Teren ma charakter nizinny, o słabo urozmaiconej rzeźbie. Maksymalne wyniesienie osiąga wysokość 253,9 m n.p.m. i położone jest na północny wschód od Zawadzkiego. Najniżej wyniesiony punkt osiąga 187,2 m n.p.m. i znajduje się w zachodniej części terenu. Tereny przylegające do Małej Panwi, przecinającej obszar nadleśnictwa z południowego wschodu w kierunku północno zachodnim, w stosunku do całej południowej części terenu stanowią wyraźne obniżenie.

Gleby na tym terenie powstały w przewadze z wyścielających go piasków oraz glin pochodzenia fluwioglacjalnego, aluwialnego i eolicznego. Na niewielkich powierzchniach występują też utwory organiczne. Z utworów tych, na skutek różnych warunków bio-i ekologicznych wytworzyło się kilka typów gleb: pseudobielice, mady, gleby brunatnei torfowe. Na południu terenu występują gleby piaszczyste typu pseudobielicowego. Doliny rzeczne wypełniają piaski gliniaste i gliny lekkie, z których wytworzyły się mady lekkie, piaszczyste. Swymi właściwościami są one zbliżone do gleb piaszczystych, a ze względuna korzystne stosunki wodne zajęte są głównie pod łąki i pastwiska. Gleby typu brunatnego stanowią kompleks gleb lekkich, wykształconych z piasków luźnych lub słabo gliniastych. Są one przeważnie słabo próchniczne, kwaśne i niezbyt zasobne w związki mineralne.

Pod względem klimatycznym teren nadleśnictwa należy do wschodniego regionu pluwiotermicznego. Jest to region najchłodniejszy, zwłaszcza zimą, w którymw porównaniu z regionem opolskim (nadodrzańskim) warunki są mniej korzystnedla roślinności. Znajduje to potwierdzenie w średniej temperaturze roku, która dla stacji meteorologicznej w Oleśnie wynosi + 7.5 oC, a dla Opola +8.6 oC. Występuje tu średnio 243 dni z temperaturą powyżej +2.5 oC, co warunkuje okres gospodarczy trwający od około 20 marca do około 20 listopada. Na tych terenach 212 dni wyróżnia się temperaturą powyżej 5 oC, a okres wegetacyjny trwa zwykle od pierwszych dni kwietnia do pierwszych dni listopada. Pierwszych przymrozków należy oczekiwać w II i III dekadzie października, a ostatnich wiosennych w drugiej dekadzie kwietnia. Roczna suma opadów przekracza 650 mm, przy czym największą ich ilość notuje się w miesiącach letnich (czerwiec, lipiec),a najmniejszą w zimowych (styczeń, luty). W okresie wegetacyjnym spada tu 425-450 mm, co stanowi 60,0-62,5 % opadów rocznych.

Warunki hydrologiczne terenu nadleśnictwa są kształtowane przez ciek II rzędu - rzekę Małą Panew oraz jej dopływy. Należy on do prawostronnego dorzecza rzeki Odry. Mała Panew wypływa ze wzgórz koło Woźnik i zasilana wodami licznych prawo-i lewobrzeżnych dopływów, w swym krętym korycie doprowadza je do rzeki Odry. Lewobrzeżnymi dopływami Małej Panwi znajdującym się na tym terenie są strumień Bziczka,i Liganzja, prawostronne dopływy to Myślina, Grabok, Bziniczka, Smolina zasilająca pięć stawów pluderskich, Lublinica i Rów Kokocki. Niewielki spadek Małej Panwi, wynoszący tu około 30 m, spowodował, że rzeka płynie licznymi zakolami, podtapiając w czasie większych wezbrań sąsiadujące użytki. Na bazie starorzeczy Małej Panwi założono istniejący do dziś staw hodowlany. Na odcinku pomiędzy zabudowaniami wsi Żędowicei miasta Zawadzkie część wód rzeki skierowana jest do kanału hutniczego o długości 4 km, łączącego staw w Żędowicach ze stawem "hutniczym" w Zawadzkiem.

Zestawienie procentowe najważniejszych gatunków drzew panujących w drzewostanach (stan na 1.01.1994):


 
Gatunek
Sosna
Modrzew
Świerk
Buk
Dąb
Klon
Grab
Brzoza
Olsza
Razem
Udział powierzchniowy
16777,04
17,29
549,55
3,59
79,71
2,03
48,08
427,74
296,92
18246,91
Udział procentowy
91,94
0,09
3,02
0,02
0,44
0,01
0,26
2,59
1,63
100,00
 

W przeciągu ostatnich lat obserwuje się stałe i wyraźne obniżenie odporności biologicznej drzew co związane jest z zanieczyszczeniem powietrza i gleby przez przemysł oraz zmianą stosunków wodnych i długotrwałymi suszami. Konsekwencją tego jest zmniejszenie się w Obrębie Zawadzkie udziału powierzchniowego świerka w ciągu ostatnich ok. 50 lat z 17% do 2%.