Miasto Zawadzkie leży na terenie równinnym lewego brzegu Małej Panwii.
W 1824r. powstała kolonia-Bemowskie dla robotników huty w Żędowicach. Po
wybudowaniu huty w Zawadzkim po roku1836 powstała następna kolonia robotnicza
zwana od nazwy huty-Zawadzkie. Była to dzielnica domków wybudowanych na
północny-wschód od ówczesnych pieców fryszerskich. Kolonie Filipolis, Świerkle,
Bemowskie i Zawadzkie tworzyły w latach 40-tych odrębne przysiółki, otoczone
gęstym lasem. Od połowy dziewiętnastego wieku wraz z rozwojem huty "Zawadzkie"
nastąpił rozwój osady. Połączenie okolicznych osad w samodzielną gminę
pod nazwą Zawadzkie nastąpiło na mocy dekretu Pruskiego. W1880 r. powstało
Stare Zawadzkie- obecnie rejon ulic: Andrzeja, Ks. Wajdy, Stawowej, a w
roku 1888- Żydownia, zwana także Palestyną. W 1916 r. przystąpiono do zabudowy
pasa po obu stronach drogi Opole - Tarnowskie Góry. W 1923 rozpoczęto budowę
osiedla robotniczego (obecnie ul. Mickiewicza). W latach 1937-1939 zabudowano
ulice: 1 Maja, K. Miarki i Krótka. W związku z wykorzystaniem rzeki Małej
Pangwii jako siły pędnej licznych młynów, tartaków, zakładów hutniczych
budowano zapory wodne, kanały, zbiorniki. Dostarczały one wodę do huty.
latach 60-tych dr Andrzej Renard założył w rejonie Zawadzkiego rezerwat
zwierzyny leśnej, a w nim w kolonii zamek myśliwski (obecnie Zakład Caritas).
W związku z rozwojem przemysłu powstały nowe szlaki komunikacyjne 1835-
szosa o twardej nawierzchni łączącej Opole z Pyskowicami.
Ruch osobowy i towarowy spowodował konieczność połączenia brzegów Małej
Pangwii mostami. Pierwszy most wybudowano w 1859r. na zachodzie od Zawadzkiego.
W 1836r. na lewym brzegu Małej Panwii Andrzej hrabia Renard założył
Hutę Zawadzkie-Werk. Zawadzkie-Werk w krótkim czasie od uruchomienia stała
się jedyną z ważniejszych hut górnośląskich. Produkowano tu żelazo sztabowe,
potem profile walcowane, stal resorową do wagonów. Od 1855r. właścicielem
huty była Spółka Leżno- Górnicza "Minewra" z siedzibą we Wrocławiu. Ta
z kolei w 1871r. została przyjęta przez nowo utworzoną Górnośląską Spółkę
Akcyjną Potrzeb Kolei żelaznych w Gliwicach. Ożywienie gospodarcze przyniosły
lata 1 wojny Światowej. Rozszerzono wtedy i zmieniono profil produkcji
na zbrojeniowy. Początek lat 20. To następny dobry okres w historii huty:
zmodernizowano ją i rozbudowano kuźnię walcownię.
ata Światowego kryzysu 1929-33 i załamanie koniunktury gospodarczej
wpłynęły na poważne ograniczenie produkcji huty, a nawet częściowe wstrzymanie
pracy walcowni. Kolejny okres rozwoju huty związany był z ponownym przestawieniem
produkcji na zbrojeniową i z modernizacją poszczególnych wydziałów w latach
1933-45.
W styczniu 1945 r. do Zawadzkiego wkroczyła Armia Czerwona. Wszystkie
urządzenia zostały wywiezione lub zdewastowane. Skala zniszczeń spowodowała
decyzją o likwidacji zakładu i przeznaczeniu terenu pod składowisko złomu.
Przeciwko temu zaprotestowali zatrudnieni w hucie. Postawa i ogromne zaangażowanie
nielicznej wówczas, bo zaledwie100-osobowej załogi spowodowały, że decyzje
o przyszłym losie zakładu została zmieniona. Przystąpiono do uruchomienia
produkcji, remontu wagonów, a następnie montażu rozjazdów kolejowych.
1790 - założenie przez Filipa Colonnę osady Filipolis -
dziś Pustki
1800 - powstanie huty fryszerskiej i osady Świerkle
1824 - inż Bohme zakłada kolonię Bemowskie (od ul.
Paderewskiego i Szymanowskiego w kierunku
Żędowic)
1836 - założenie huty Andrzej (wówczas Zawadzkiwerke)
1840 - powstanie pierwszego osiedla ludzkiego w okolicach
huty - Klachocza (dziś Walcownia)
1855 - powstaje ul. Zielona i Waryńskiego
1856-58 - do Zawadzkiego dochodzi linia kolejowa
1880 - ul. Andrzeja (Stare Zawadzkie)
1888 - zbudowano nieistniejącą dziś już Żydownię
(targowsko)
1916 - budowa tzw. ,dziewięciu chałp" (ul. Opolska)
1935 - zabudowano ul. 1 Maja, Moniuszki, Karola Miarki i
Ligonia
1955-1965 - powstaje ulica J.Kani
1956-1966 - założenie os. Powstańców Śl.
1964-1966 - budowa Nowego Osiedla
1980-1985 - powstało osiedle na ul. Opolskiej
![]()